GROEN MONUMENT
Gouda en omgeving is gebouwd op veen, maar de Oude Begraafplaats heeft een zandbodem. Dat zorgt voor een unieke flora. Bij de aanleg in 1830 is het perceel - één hectare groot - metersdik opgehoogd met rivier- en duinzand gemengd met steenafval. Ook later zijn nog extra zandlagen aangebracht.
Na de sluiting van het kerkhof in 1975 schakelde de gemeente over op ecologisch beheer gericht op biodiversiteit. Er werden inheemse planten gezaaid en bijzondere bomen geplant. Schoffelen en bestrijdingsmiddelen bleven achterwege. Het terrein werd maar eens per jaar gemaaid.
Sinds 1998 zorgt de Stichting Oude Begraafplaats samen met de gemeente voor het onderhoud van het kerkhof. De vrijwilligers van de stichting volgen het ecologisch beleid van de gemeente.
In dit verstilde stukje natuur zijn veel insecten, vogels en bloemen te vinden. Op de grafzerken groeien diverse korstmossen.
BLOEMEN
Bij een inventarisatie op 1 juli 2026 heeft de KNNV-plantengroep circa 50 verschillende plantensoorten op de Oude Begraafplaats Gouda genoteerd:
Akkerkool / Beemdkroon / Bermooievaarsbek / Bezemkruiskruid / Bloedooievaarsbek / Cichorei / Dagkoekoeksbloem / Duinkruiskruid / Echte Lavendel / Geel Nagelkruid / Geel Walstro / Gewone Raket / Glanshaver / Goudsbloem / Grote Brandnetel / Hanenpoot / Hartgespan / Heermoes / Hondsdraf / IJle Dravik / Jacobskruiskruid / Judaspenning / Klaproos / Kleefkruid / Kleine Leeuwenbek / Knoopruid / Kropaar / Madeliefje / Middelste Teunisbloem / Oostindische Kers / Paardenbloem / Prikneus / Rapunzelklokje / Ringelwikke / Ruig klokje / Ruw Beemdgras / Scherpe Boterbloem / Stinkende Gouwe / Varkensgras / Venkel / Vingerhoedskruid / Witbol / Zevenblad / Zwarte Toorts / Fluitenkruid / Zwaluwtong / Look-zonder-look / Robertskruid.
BOMEN
Anno 2026 staan binnen de omheining van de begraafplaats ruim 80 gemeentelijke bomen van de volgende soorten:
Amerikaanse eik / Amerikaanse linde / Boomhazelaar / Conifeer / Europese hopbeuk / Gewone esdoorn / Gewone hulst / Hemelboom / Hollandse iep / Hollandse linde / Japanse zelkova / Noorse esdoorn / Valse acacia / Venijnboom / Winterlinde / Witte paardekastanje / Zomerlinde / Zuileik / Zwarte balsempopulier / Zwarte Els
Zie voor de exacte locaties en Latijnse namen van de bomen:
Gouda open GIS viewer
De meeste bomen zijn vorige eeuw aangeplant om de begraafplaats een meer parkachtig imago te geven. Uitgesproken kerkhofbomen zoals de treurwilg (symbool voor rouw en tranen) ontbreken. Er staan wel veel lindes (symbool voor bescherming en gemeenschap). Enkele taxusplantjes, oorspronkelijk op een graf gezet, zijn uitgegroeid tot boompjes (symbool voor eeuwig leven en de dood).
Karakteristiek voor de Oude Begraafplaats is het 200 meter lange middenpad omzoomd door bol-esdoorns (Noorse esdoorn). Dit middenpad draagt een formele straatnaam; Inez Meterlaan. Inez Meter streed succesvol voor het behoud van de begraafplaats en was de oprichtster van de Stichting Oude Begraafplaats.
KORSTMOSSEN
De KNNV-plantengroep heeft op 28 januari 2026 op de grafzerken van de Oude Begraafplaats ongeveer 25 verschillende korstmossen aangetroffen:
Betoncitroenkorst / Dun Schaduwmos / Gewone Citroenkorst / Gewone Stippelkorst / Groot Dooiermos / Grove Geelkorst / Heksenvingermos / Kalkschotelkorst / Kapjesvingermos / Kastanjebruine Schotelkorst / Kleine Geelkorst / Kopermos / Kroezig Dooiermos / Melige Schotelkorst / Plat Dambordje / Rond Dambordje / Rookkorst / Steenpurperschaaltje / Witrandschotelkorst / Witte Kalkstippelkorst / Witte Schotelkorst